درجات استقامت و هى على ثلاث درجات : الدرجة الاولى : الاستقامة على الاجتهاد فى الاقتصاد ، لا عاديا رسم العلم ، و لا متجاوزا حدّ الاخلاص و لا مخالفا نهج السّنة . و آن را سه درجه است : درجهء نخست پايدارى در كار براى رسيدن به ميانه‌روى است . به اين معنى كه از رسم علم در نگذرد و از مرز اخلاص تجاوز ننمايد و با روش سنت مخالفت نكند . استقامت براى عوام سه درجه دارد : يكى اينكه انسان تلاش كند در عمل ميانه‌رو باشد و حد اعتدال را نگاه دارد و اهل افراط و تفريط نباشد . حضرت على عليه السّلام در خطبهء متقين مىفرمايد : ملبسهم الاقتصاد و مشيهم التواضع « 1 » . شعارشان ميانه‌روى است و در رفتار و گفتار فروتن هستند ؛ يعنى در زندگى ميانه‌رو باشند . در قرآن نيز آمده است : وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ « 2 » عده‌اى از ايشان ميانه‌رو بوده و گروهى سبقت گيرنده در خيرات هستند . مقتصد كسى است كه هر اعتدال را رعايت مىكند و اهل افراط و تفريط نيست و مطلوب براى استقامت عوام اين است كه در عمل ميانه‌رو باشند . « و لا عاديا رسم العلم » و از رسم علم در نگذرد . در اينجا « رسم العلم » : هو حكمه‌اى لا يتجاوز فى عبادته الأحكام الشرعيّه على مقتضى العلم الظّاهر . يعنى از حدود احكام شرعيه تخطى نكند . « و لا متجاوزا حدّ الاخلاص » و از حد اخلاص هم تجاوز نكند . در مقابل اخلاص « ريا » قرار دارد كه سالك بايد فارغ از آن باشد و حب دنيا در ا و نباشد . در غير اين صورت : « ذلك يخرجه عن الاستقامة » ؛ از حوزهء استقامت خارج مىشود . زيرا كسى كه عملش را به ريا و اغراض دنيوى آلوده كند از حوزهء استقامت

--> ( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبه 184 . ( 2 ) . فاطر / 32 .